İslam Ahengi | Kuran | İbadet | Namaz | Dua

" Kur'an'ı Kerim'de " Mehdi"lik gibi bir inancın olmadığı malum. Peki, İslam düşüncesine nasıl ve nereden sızmıştır sizce? Mehdi fikrini/inancını doğuran etkenler neler?
M.D. - Mehdilik, sizin de temas ettiğiniz gibi, tabi iki Kur'an'da yoktur. Bu kült Kur'ani değildir. Kur'an bu tür mugalatalara ( safsatalara) yer vermekten münezzehtir. Kur'an alemlerin Rabbi Allah'ın kelamıdır, o ciddi bir kitaptır, ciddi işlerle ilgilenir, hidayet kaynağıdır.
İslam düşüncesine Mehdilik fikrinin ( ve benzerlerinin) giriş tarihini kesin olarak tespit etmek, daha doğrusu tam bir tarih vermek mümkün değildir. Zira bu bir süreçtir.
Rasulullah (a.s.)dan sonra , İslam inancı, belki ilk iki halife döneminde de Kur'an'a ve sünnete bağlılığını muhafaza etmiş, fakat Emevi ailesinin İslami yönetimde kendisini hissettirmeye başlamasıyla birlikte, yavaş yavaş itikadi bozulmalar da baş göstermiştir.
Bununla beraber, Emeviler ve bilhassa Abbasiler döneminde İslam dışı kültürlerin İslami düşünüşe tesirleri olduğu, bilinen bir gerçektir.
Mehdi, kıyamet alametleri, Deccal, İsa'nın nüzulu v.b. konularda pek çok Kur'an dışı öykünün, hadis formatına büründüğü nazari itabara alınırsa, bu itikadi sirayetin henüz birinci hicri asırda başladığı rahatlıkla ileri sürülebilir.
Konunun mütehassısları, bilhassa Zerdüştlüğe dikkat çekerek, İranlılar'ın Sasani Basra ve ( ileride Bağdat) gibi önemli şehir merkezleri önceden beri belirli Batıni/mistik felsefelerin merkezi olagelmiştir. Bu şehirlerin ihtida eden halklarının, önceki itikad ve an'anelerini kaldırıp attıklarını kim söyleyebilir?
Hasılı, İslam dini Müslüman fetihler tarafından Ortadoğu'ya, Ortaasya'ya götürülmüştür. Buraların halkları İslamlaşmıştır, fakat ihtida eden bu toplumlar İslam'la kendi inançlarını mezcetmişlerdir." (erdemyolu)

" Mehdilik inancı hem bireysel hem de toplumsal hayata ciddi bir boyutta etki ediyor değil mi? Biraz bunlar üzerinde konuşalım. " Mehdilik" inancı, sizin ifadenizle " Kurtarıcı Usturesi" , " Cehd ve gayret" üzerinde nasıl bir etkiye sahiptir?
M. D. - Ben mehdilikle ilgili rivayetleri ve bu çerçevede oluşmuş kültürü eleştirirken, genelde akla geldiği gibi, " mehdi fikri toplumu pasifize ediyor, atalete sürüklüyor" gibi bir teze dayanmıyorum.
Bu tez ileri sürülebilir belki, fakat sırf savunma refleksiyle de olsa, diğerleri de, bunun tersini iddia edebilir ve hatta bu doğrultuda örnekler de verebilirler.
Nitekim, Yahudi-Hristiyani gelenek, pratikte bunun ' faydasını' (!) görmektedir. Fakat bence asıl sorun şurada ve bunu insanlar nedense bir türlü kabul etmek istemiyorlar:
Her şeyden önce dini doğru anlayıp, doğru kavramak gerekir. Dini doğru anlamak ve kavramak başlı başına bir ilkedir ve hayati öneme sahiptir. Bir kavram, bir akide ve bir ilke veya konu, ya dinidir, ya da değildir. Bunun ikisinin ortasının olabileceğini zannetmiyorum.
Mehdilik ya İslamidir, ya da değildir. İslami ise, bize bunun delillerini sunmaları gerekir. Ki biz de ona inanalım, İslami olan bir inanç unsurunu (!) reddettiğimiz için insanlardan özür, Allah'dan da af dileyelim.
Yok eğer İslami değilse, bunu İslam kültüründen ayıklamalıyız ki, Kur'an bilgimiz perdelenmemeli. Fakat bu ilişkinin ortası, eklektik bir tutum herhalde, İslami düşünceye yapılabilecek en kötü bir tecavüzdür.
Dini bize Kur'an öğretiyor. Kur'an'ı, Peygamber Muhammed ( a.s.) tebliğ etti. Onun anlayışı, bildikleri, inandıkları, kafasına yerleştirdikleri, amentüsü ve yaşadıkları tamamen Kur'an çerçevesinde idi.
Kur'an dururken onun, Yahudi Kabbala mistisizminden etkilendiğini veya Zerdüşlükten bazı unsurları iktibas ettiğini v.s. mi düşüneceğiz? Bu durumda risalet, vahiy, Kur'an, sünnet inancısız tamamen anlamasız hale gelmeyecek mi?
Mehdilik tasavvuru, Kur'an'a alternatif oluşturulan bir başka dinin önemli amentülerinden biridir. Ben Müslüman isem, Kur'an'ın bana öğrettiklerinden başka inanca sahip olmamam gerekir
Benim, Muhammed'in ( a.s.) tebliğ ettiği Kuran'daki İslam'dan başka ( alternatif) İslamlara ihtiyacım yoktur. Çünkü Rabbimiz, " Kim İslam'dan başka bir din ararsa bu ondan asla kabul edilmeyecektir ve o kimse ahirette de hüsrana uğrayanlardan olacaktır." ( Âl- İmrân, 85) 

" Elçi, resul de Kur'an'a muhataptı. Onu anlayıp anlatmak, onunla uyarıp müjdelemek, onunla ceht etmek, onu etkisiz ve eklemesiz iletmekle mükellefti. Bunu da mükemmelen yaptı.
O bize örnek olacak, biz de o örnekliği liyakatimize göre sair insanlara aksettireceğiz. O Kur'an'dan hesaba çekileceğini biliyordu. Biz de ondan hesaba çekileceğiz. .
Bu kitap kendinden geçirmeye değil, kendine getirmeye gelmiştir. Hz. Peygamber de kişileri kendi dinlerinden, ağlarından, algılarından kurtularak kendilerine gelmeye, Kur'an'a dönmeye, ona sarılmaya. ona sığınmaya çağırdı sadece. Kendine de çağırmadı. ' Bana uyun' derken, Allah'a dolayısıyla Kitap'a uyun diyordu.
Dikey irtibatı ancak Kur'an sağlar. Yatayda bu irtibatı elçi tesis eder. Yer ve çağrı olarak pergelin sabit ayağı Medine medeniyetini kuran Kur'an'a odaklanmalıdır.
Ümmileşmek Kur'an'ın yanına eklenen ve ondan eksiltilenlerin farkına varmakla olur ancak. Hz. Peygamberin derdi de davası da buydu. Korunmuş bir kaynak olarak, tek hakikat pınarı olarak, beşer üstü, kulun hilkatine uygun yeğane manifesto olarak Kur'an elimizde çok şükür.
Onunla irtibatı doğru kurduğumuzda ' ben, sen, o' yeniden " Biz" olacağız. Hadislerle Kur'an'ı kıyas edenler bırakın onu, hadise Kur'an'ı nesh ettirenler (!), peygamberi şekle indirgeyenler hangi sünnetten bahsediyorlar, bir daha düşünsünler. Zaten düşünseler bu durumlara düşülmezdi." (iktibas dergisi)

" Sayın Kaplan'ın Martin Luther'in Protestanlaşma adına yaptığını söylediği ve fakat Katoliklik ve Ortodoksluk adına yapılanların hiç anmadan , kilisenin duvarına " artık ben de İncili anlayabileceğim" yazısının yazılmış olmasını, yazısının yazılmış olmasını, bizleri Kur'an'dan ve anlamından sakındırırcasına " cıss" kabilinden sunması akıllara ziyan bir durum.
' Sen kim oluyorsun, ne haddine' diye ekliyor bir de. Ebu Cehil'in, Ebu Leheb'in bedevilerin anladığı Kur'anı-ki kendisi anlaşılsın diye indirildiğini söylüyor- biz anlamayacağız, anlayamayacağız öyle mi?
Anlamadığımız kitaptan niçin sorumlu olalım o zaman? Peygamberin anladığı ve anlattığı da Kur'an'dı. Ashabın anladığı da Kur'an. Keza inanmayanların da anlamadıktan ve fakat işlerine gelmeyen, çarklarını bozan, ağlarını yırtan, ' atalar dini ' vasfındaki uyduruk dinlerini yıkan da Kur'an...
Bunun dışında bir cümle kuran ne amaçla kurduğu kadar, kurduğu cümleden neyin anlaşıldığına da bir baksın önce. Kastından Kur'an aleyhine bir yol olmadığını zannı galip ile düşünüyoruz da sayın Kaplan'ın, istediğini istediği gibi anlayanlar bunu sünnet lehine yorumlarken, algılarken, Kur'an'ın aleyhine bir zan oluşturduklarının, ağ ördüklerinin farkında mıdırlar acaba?
Bizim Temel pire üzerine bir deney, araştırma yapıyormuş. Pirenin bir bacağını kopartmış " zıpla' demiş, pire zıplamış, bunu notlandırmış, sonra ikinci bacak üzerinden aynı işlem ve aynı sonuç. Sonra üçüncü bacak koparılınca zıpla denen pire zıplamayınca alınan not şu: " Üç bacağı koparılan pire duyamaz" Sayın Kaplan'ın ki de o hesap, mesele getirilip nereye bağlanıyor. Bir çuval incir berbat ediliyor." ( iktibas dergisi)

" Sahih ve bütüncül bir İslam'ın önüne her türlü engeller çıkarılırken, sadece nefis ıslahı ve ayin için yapılan çabalara göz yumulması tasavvufa yönelişin en büyük etkenlerinden değil midir?
İslam'ın egemenliğini amaçlayan bütün faaliyetlere ve kuruluşlara statüko dünyayı zindan etmeye çalışırken, belirli ayinler için devletin başındaki kişilerin özellikle çaba göstermesi bu gerçeği anlatmıyor mu?
En son örneğini Cezayir'de gördüğümüz bu uygulamalar bu hakikati ifade etmeye yeterli değil midir? Cezayir'de İslam devletini kurmaya çalışan Müslümanları toplu halde zindanlara dolduran despot yöneticilerle tarikat şeyhlerinin işbirliği acaba neyin ifadesidir?
Din eğitiminin üretken ve ülkenin ekonomisine maddi bir katkısı olmayan bir eğitim olduğu iddiasını sürekli sakız gibi çiğneyen, ülkenin din adamına bu kadar ihtiyacı yoktur diyerek din eğitimi verilen kurumların varlığına bile tahammül edemeyen bir zihniyetin radyo ve televizyonunda insanları uyuşturan;
Miskinleştiren ve bir lokma bir hırka felsefesini yansıtan tasavvuf müziğine ve tasavvufi motiflere bağrını açması, acaba insanları bu gibi yerlere yöneltmek amacına yönelik değil midir?
İnanıyoruz ki, İslam'ın tam olarak yaşanabildiği ve insanların bundan dolayı birtakım yasaklar ve engellerle karşılaşmadığı bir ortamda kişiler tasavvufa bu kadar yönelmeyecek, dinin yaşanabildiği ve haramlardan korunduğu tek yerler tarikat ve tekkeler olmayacak, ülkenin her yerinde mantar gibi şeyhler ve müridler bitmeyecektir.
Toplumu bir moda gibi saran ve sürekli revaçta tutulan tasavvuf akımının biteceğini ve insanların ona kaymayacaklarını elbette söylemek mümkün değildir.
Çünkü her zaman ve bir toplumda dengeli ve eğri insanlar bulunacak, hak üzere olanlar ve ondan sapanlar olacaktır. Ama İslam'ın net ve tam olarak anlatıldığını, serbestçe yaşandığı ve eğitiminin doğru bir şekilde verildiği bir ortamda elbette tasavvuf modası bu kadar olmayacak ve mensupları küçük azınlıklardan öteye geçemeyecektir." ( Prof. Dr. İ. Sarmış)

" Tasavvufa insanların yönelmelerinin önemli sebeplerinden biri olarak bizlere intikal eden tarihi kültür mirasını ve din anlayışını da belirtmeden geçemeyeceğiz
Kur'an ve Sünnet eğitiminin insanları mezhepsiz yapacağı, evliyayı inkar etmeye götüreceği, kerametleri ve şefaati tanımamaya sevkedeceği, kabir ziyaretini yasaklayacağı, oluşmuş bir kültür ve anlayışın tasavvufun yayılmasında çok büyük rolü olduğu muhakkaktır.
Kabirleri kutsallaştıran, ölülerle oturup kalkan, fetihlerin ve zaferlerin rüyalarla tesbit edildiğini söyleyen, hayat gerçeklerinden çok keramet ve olağanüstülüklere inanan toplumda, bir takım insanlara din adına imtiyazlar ve dokunulmazlık tanıyan;
İmamlarını masum saydığı için Şia'yı eleştirdiği halde, tasavvuf meşhurlarına masumiyet giydiren, sultanından vatandaşına kadar tarikata bağlı bulunan, Hakikat-ı Muhammediyye, dinlerin birliği, gavs ( evliyanın en üst derecede olanları), ebdal ( yedi iklimi yöneten yediler) ; evtad ( yeryüzünü yöneten direkler), nukeba ( insanları denetleyip gözeten üçyüzler);
Ve nuceba ( halka yardım eden kırklar) gibi gizli ülke hiyerarşisine inanan, dini keşif ve feyizlere bağlayan, dinin naslarına apaçık aykırı olduğu halde bir tasavvuf ulusunun hatasını eleştirmeyi dine karşı gelmek veya çarpılmaya sebep olarak gören bir din anlayışının egemen olduğu ber toplumda tasavvufa yönelmeyi önlemek elbette güçtür." ( Prof. Dr. İbrahim Sarmış)

" Açık da değildir, zira her şeyden önce, bu rivayetler arasında birtakım giderilemez çelişkiler söz konusudur. Hatta Hz. Peygamber'in Kıyamet'in ne zaman kopacağı sorusuna bu konuda hiç bir bilgisinin olmadığı şeklinde bir cevap verdiğine dair rivayetler bile vardır.
Diğer yandan bu konudaki her bir rivayetin bile birbirinden son derece farklı lafızlarla rivayet edilmiş olması, ortada neyin esas alınacağı konusunda bir belirsizliğe de yol açmaktadır.
Keza kıyamet alametleri olarak bahsedilen pek çok olayın gerçekleşip gerçekleşmediği konusundaki tartışmalar, ihtilaflar ve birbirine zıt görüşler ileri sürülmüş olması da rivayetlerin anlaşılması konusunda açıklık ve kesinlikten söz etmenin ne kadar zor olduğunu açıkça gözler önüne sermektedir.
Öte yandan Kıyamet'in bazıları tarafından küçük Kıyamet-büyük Kıyamet şeklinde ilmi temeli olmayan bir ayrıma tabi tutulmuş olması, benzer şekilde Kıyamet alametlerinin de küçük küçük alametler-büyük alametler şeklinde ayrıma tabi tutulmuş olması , bu rivayet malzemesinin bir yandan kendi arasındaki çelişkilerini;
Diğer yandan da Kur'an ile ters düştüğü gerçeğini, ört bas etmeye yönelik, tatminkâr olmayan çabalar olarak görülmelidir ki, bu çabaların ikna edici olması şöyle dursun, bizzat bu gibi konulara ( mesela Mehdi, Deccal ve Hz. İsa'nın gökten inişi gibi konulara);
Dair son zamanlarda yapılan ilmi araştırmalar, hatta asırlar öncesinde İbn Haldun gibi alimlerin mesela Mehdi ile ilgili hadis rivayetlerinin güvenilmezliğini açıkça ifade etmiş olması, bu gibi hususların İslam'ın öğretisi ile ilgisi olmadığını kabul etmemize de imkân vermektedir." ( Ahir Zaman İlmihali, M. H. Kırbaşoğlu, sayfa 123-124 )